Στους αγώνες υπεραποστάσεων, η συζήτηση περιστρέφεται συχνά γύρω από το αερόβιο σύστημα: VO₂max, κατώφλια, οικονομία τρεξίματος. Όλα αυτά είναι σημαντικά. Όμως στους αγώνες διάρκειας πολλών ωρών, σπάνια είναι ο περιοριστικός παράγοντας.
Αυτό που τελικά καθορίζει την απόδοση είναι η ικανότητα του μυοτενόντιου συστήματος να διατηρεί μηχανική λειτουργικότητα υπό παρατεταμένο φορτίο.
Με απλά λόγια: πόσο καλά αντέχουν οι ιστοί που “κρατούν” την κίνηση.
Η μυοτενόντια αντοχή αναφέρεται στην ικανότητα: των μυών, των τενόντων και των συνδετικών ιστών να δέχονται, να αποθηκεύουν και να επιστρέφουν μηχανική ενέργεια επαναλαμβανόμενα, για χιλιάδες κύκλους φόρτισης, χωρίς:
Δεν είναι μέγιστη δύναμη. Δεν είναι ταχύτητα. Δεν είναι ούτε “σκληρά πόδια”. Είναι δομική ανθεκτικότητα στη διάρκεια.
Σε έναν αγώνα 6, 12 ή περισσότερων ωρών: το καρδιοαναπνευστικό σύστημα σπάνια φτάνει σε όρια και η ενεργειακή διαθεσιμότητα μπορεί να διαχειριστεί με fueling. Αυτό που καταρρέει πρώτο είναι:
Όταν αυτό συμβεί κάθε βήμα κοστίζει περισσότερο, το HR ανεβαίνει σε ίδιο ρυθμό, ο ρυθμός πέφτει χωρίς “λόγο”. Η κόπωση εδώ δεν είναι μεταβολική. Είναι μηχανική.
Οι τένοντες προσαρμόζονται διαφορετικά από τους μυς: έχουν χαμηλή αιμάτωση, αργό μεταβολισμό, και χρειάζονται χρόνο υπό φορτίο, όχι αιχμές έντασης. Η προσαρμογή τους εξαρτάται από: τη συχνότητα φόρτισης, τη διάρκεια και τη συνέπεια, όχι από τη μέγιστη ένταση. Γι’ αυτό και στους ultra αθλητές ο μεγάλος, ελεγχόμενος όγκος, ο σταθερός ρυθμός και η επαναληψιμότητα χτίζουν ανθεκτικότητα πολύ πιο αποτελεσματικά από σποραδικές “σκληρές” προπονήσεις.
Όταν οι ιστοί πλησιάζουν τα όριά τους, το νευρικό σύστημα δεν αποτυγχάνει, προστατεύει. Ο πόνος, η αίσθηση βάρους, το “δεν τραβάει άλλο” είναι μηχανισμοί ασφαλείας, όχι ένδειξη αδυναμίας χαρακτήρα.
Ένας αθλητής με υψηλή μυοτενόντια αντοχή δημιουργεί λιγότερο “θόρυβο” στο σύστημα, άρα το νευρικό δεν χρειάζεται να τον φρενάρει απότομα.
1. Μεγάλα συνεχόμενα τρεξίματα σε ελεγχόμενο ρυθμό
2. Σταθερό μηχανικό φορτίο
Επίπεδο έδαφος ή ήπιες ανηφόρες, όπου η κίνηση παραμένει οικονομική. Οι ακραίες ανηφόρες και κατηφόρες αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμού, ενώ δεν αυξάνουν αναλογικά την αντοχή των ιστών.
3. Στοχευμένη ενδυνάμωση
Όχι bodybuilding, όχι μέγιστα βάρη, αλλά:
με στόχο την αντοχή φορτίου, όχι peak δύναμη.
4. Μικρά νευρομυϊκά ερεθίσματα
Σύντομα ανηφορικά, strides, τεχνικά drills, όχι για ανάπτυξη ταχύτητας, αλλά για διατήρηση νευρικής καθαρότητας. Πάντα σε ποσότητα που δεν αδειάζει ενεργειακά τους μύες.
Η μυοτενόντια αντοχή υπονομεύεται όταν αυξάνεται απότομα ο όγκος προπόνησης, όταν κυριαρχεί η ένταση ή η αποκατάσταση θεωρείται δευτερεύουσα. Το σώμα αντέχει για λίγο σε αυτές τις συνθήκες, μετά απλώς καταρρέει, χωρίς σημάδια, χωρίς προειδοποίηση.
Στους αγώνες υπεραποστάσεων, η απόδοση δεν κρίνεται από το πόσο αντέχεις να υποφέρεις, αλλά από το πόσο αργεί να καταρρεύσει η μηχανική σου. Η μυοτενόντια αντοχή δεν φαίνεται στα splits, δεν μετριέται εύκολα, αλλά καθορίζει ποιος συνεχίζει να κινείται όταν οι ώρες περνούν και επιφέρουν επιβάρυνση. Στο τέλος, οι ultra αγώνες δεν κερδίζονται από τη θέληση.
Κερδίζονται από ιστούς που έχουν μάθει να αντέχουν.
Γιώργος Λουφέκης
BSc Αθλητικές Επιστήμες
cMSc Βελτιστοποίηση αθλητικής απόδοσης
cMSc Συνθετική Συμβουλευτική & Ψυχοθεραπεία
